Sân bay Long Thành trước giờ G: 34 hãng hàng không quốc tế đề xuất lùi thời điểm chuyển đổi

 

Long Thanh airport to charge higher passenger fee on int’l flights than Ho Chi Minh City airport

Dự án sân bay quốc tế Long Thành đang bước vào giai đoạn chuẩn bị vận hành, với mục tiêu khai thác thương mại dự kiến vào cuối tháng 12/2026. Tuy nhiên, kế hoạch vận hành thử trong khoảng 3 tháng đang đặt ra nhiều thách thức khi 34 hãng hàng không quốc tế đề xuất lùi thời điểm chuyển đổi hoạt động sang sân bay mới, nhằm có thêm thời gian chuẩn bị mạng đường bay, đội tàu bay và hệ thống khai thác.

Đây không chỉ là bài toán về tiến độ đưa một công trình hạ tầng trọng điểm vào hoạt động, mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng kết nối giao thông, logistics và tiềm năng phát triển kinh tế của toàn vùng Đông Nam Bộ.

1. Sân bay Long Thành dự kiến vận hành thử trong 3 tháng

Theo báo cáo của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), chương trình vận hành thử sân bay Long Thành (ORAT – Operational Readiness and Airport Transfer) dự kiến triển khai trong khoảng 3 tháng cuối năm 2026.

Chương trình bao gồm 55 kịch bản vận hành, chia thành 3 đợt, bắt đầu từ tháng 9 đến tháng 12/2026. Trong đó, giai đoạn chạy thử tích hợp được triển khai nhằm kiểm tra khả năng phối hợp giữa các hệ thống và đánh giá mức độ sẵn sàng trước khi sân bay chính thức khai thác thương mại.

Long Thanh airport races toward October trial operations with key facilities taking shape - VnExpress InternationalNhà ga hành khách sân bay quốc tế Long Thành với kiến trúc hiện đại. Ảnh: ACV.

Tuy nhiên, thời gian vận hành thử này được đánh giá là khá ngắn so với thông lệ quốc tế.

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), quá trình chuẩn bị và vận hành thử một sân bay mới thường cần khoảng 6–12 tháng. Đây là giai đoạn quan trọng để kiểm tra toàn diện hệ thống nhà ga, đường băng, sân đỗ, xử lý hành lý, an ninh hàng không và khả năng phối hợp giữa các đơn vị khai thác.

Kinh nghiệm từ một số sân bay quốc tế cho thấy quy trình ORAT thường được triển khai với quy mô lớn:

  • Sân bay Đại Hưng (Bắc Kinh, Trung Quốc): Các đợt thử nghiệm bắt đầu từ tháng 5/2019. Riêng đợt diễn tập kéo dài 6 ngày vào tháng 9/2019 huy động 100 chuyến bay mô phỏng, hơn 13.000 hành khách và trên 9.000 kiện hành lý.

  • Sân bay Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ): Triển khai hơn 100 kịch bản ORAT trong 63 ngày, bắt đầu từ tháng 5/2018. Sau khi mở cửa, sân bay tiếp tục khai thác từng bước trước khi chuyển đổi toàn bộ hoạt động vào tháng 4/2019.

  • Sân bay Hong Kong: Tổ chức nhiều đợt diễn tập từ tháng 1/1998. Đợt thử nghiệm cuối cùng có khoảng 12.000 người tham gia, cùng 35 hãng hàng không và 4 tàu bay.

Những kinh nghiệm này cho thấy việc đưa một sân bay quy mô lớn vào vận hành đòi hỏi quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, không chỉ ở hạ tầng mà còn ở nhân sự, quy trình và hệ thống dịch vụ.

Đối với Long Thành, các vấn đề liên quan đến nghiệm thu công trình, kiểm định thiết bị, thanh toán, thẩm định giá và đào tạo nhân lực cần được xử lý đồng bộ để bảo đảm tiến độ và an toàn khai thác.

2. 34 hãng hàng không quốc tế đề xuất lùi thời điểm chuyển đổi sang Long Thành

Một trong những vấn đề đáng chú ý hiện nay là kế hoạch chuyển đổi hoạt động của các hãng hàng không quốc tế từ sân bay Tân Sơn Nhất sang sân bay Long Thành.

Theo khảo sát của Cục Hàng không Việt Nam và các kiến nghị từ Hội đồng điều phối khai thác sân bay (AOC), Air France và CAPEC, phần lớn các hãng hàng không quốc tế ủng hộ việc chuyển hoạt động sang Long Thành nhờ hệ thống hạ tầng hiện đại.

Tuy nhiên, các hãng đề xuất có thêm thời gian để chuẩn bị trước khi thực hiện chuyển đổi.

Đề xuất thời điểm chuyển đổi của 34 hãng hàng không quốc tế

 

Đề xuất thời điểm chuyển đổi của 34 hãng hàng không quốc tế

Cụ thể, 24 hãng đề nghị chuyển đổi từ mùa bay Đông 2027. 10 hãng còn lại đề xuất bắt đầu từ mùa Hè 2028 hoặc muộn hơn.
Giả định50 hành khách giả định cùng các lực lượng liên quan, chương trình kiểm tra toàn bộ quy trình từ làm thủ tục hàng không, kiểm tra thẻ lên tàu bay, soi chiếu an ninh, xuất nhập cảnh đến kiểm dịch y tế và thủ tục hải quan. Ảnh: ACV

Đề xuất này gắn với lịch bay mùa vụ của IATA. Mùa Hè bắt đầu từ Chủ nhật cuối cùng của tháng 3 và kết thúc vào thứ Bảy trước Chủ nhật cuối cùng của tháng 10. Mùa Đông bắt đầu từ Chủ nhật cuối cùng của tháng 10 và kết thúc vào thứ Bảy trước Chủ nhật cuối cùng của tháng 3 năm sau.

Các hãng cho rằng việc chuyển đổi sân bay không thể thực hiện trong thời gian ngắn. Họ cần khoảng 6 -12 tháng để điều chỉnh mạng đường bay, đội tàu bay, tổ bay, dịch vụ mặt đất, hệ thống bán vé và văn phòng đại diện.

Khoảng thời gian các hãng cần để chuẩn bị và điều chỉnh hoạt động khai thác.

Các hãng cho biết việc chuyển đổi sân bay không đơn thuần là thay đổi địa điểm cất, hạ cánh. Quá trình này đòi hỏi điều chỉnh đồng bộ nhiều hoạt động như:

  • Mạng lưới đường bay và lịch khai thác.

  • Kế hoạch điều phối, bố trí đội tàu bay.

  • Nhân sự phi công, tiếp viên và tổ bay.

  • Hệ thống dịch vụ mặt đất và phục vụ hành khách.

  • Hệ thống bán vé, văn phòng đại diện và các đối tác khai thác.

  • Các thủ tục đánh giá, chứng nhận an toàn hàng không.

Đặc biệt, một số hãng khai thác vận tải hàng hóa quốc tế còn phải đáp ứng các yêu cầu kiểm tra an ninh riêng trước khi được phép vận chuyển hàng hóa trực tiếp đến những thị trường như Mỹ.

3. Hạ tầng logistics và kết nối giao thông là những mắt xích quan trọng

Bên cạnh hoạt động vận tải hành khách, nhóm hãng hàng không chuyên chở hàng hóa cũng đặt ra nhiều yêu cầu đối với hạ tầng khai thác tại sân bay Long Thành.

Các hãng như UPS, FedEx, Cargolux và DHL cần hệ thống nhà ga hàng hóa chuyển phát nhanh (Express Cargo), dịch vụ hải quan tại kho, hành lang thông quan, vị trí đỗ tàu bay và khu vực xử lý phương tiện vận tải được tổ chức đồng bộ.

Hé lộ 3 dự án kho vận sắp định hình hệ sinh thái logistics tại sân bay Long ThànhHạ tầng logistics hàng không là một trong những yếu tố quan trọng quyết định năng lực khai thác sân bay Long Thành.

Theo nội dung được đề cập trong các kiến nghị, nhà ga Express Cargo đã được giao Vietnam Airlines làm chủ đầu tư nhưng chưa triển khai. Các hãng vận tải hàng hóa có thể cần khoảng 12 tháng để chuẩn bị và hoàn tất đánh giá kỹ thuật trước khi chuyển hoạt động.

Ngoài hạ tầng hàng không, khả năng kết nối giữa TP.HCM và sân bay Long Thành cũng là yếu tố được các hãng quốc tế đặc biệt quan tâm.

Một số yêu cầu được đặt ra gồm:

  • Hệ thống giao thông kết nối sân bay phải thông suốt.

  • Dịch vụ khách sạn quá cảnh đạt tiêu chuẩn từ 4 sao.

  • Hệ thống y tế chất lượng cao.

  • Quy trình chuyển đổi hoạt động bảo đảm tính công bằng giữa các hãng hàng không trong nước và quốc tế.

Điều này cho thấy hiệu quả khai thác sân bay Long Thành không chỉ phụ thuộc vào chất lượng công trình mà còn phụ thuộc vào sự đồng bộ của toàn bộ hệ sinh thái giao thông, thương mại và dịch vụ xung quanh.

4. Sân bay Long Thành và tác động đến thị trường bất động sản Đồng Nai

Tổng Bí thư Tô Lâm kiểm tra dự án sân bay Long Thành

Việc đưa sân bay quốc tế Long Thành vào khai thác được kỳ vọng tạo ra động lực tăng trưởng mới cho kinh tế Đồng Nai nói riêng và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam nói chung.

Với vai trò là cửa ngõ hàng không quốc tế mới, sân bay có tiềm năng thúc đẩy sự phát triển của nhiều lĩnh vực như:

Thứ nhất, bất động sản đô thị và nhà ở.

Sự hình thành hệ sinh thái sân bay sẽ kéo theo nhu cầu về nhà ở cho chuyên gia, nhân sự hàng không, lao động chất lượng cao và cộng đồng doanh nhân. Đây là cơ sở thúc đẩy nhu cầu phát triển các khu đô thị hiện đại, có đầy đủ tiện ích và khả năng kết nối thuận tiện.

Thứ hai, bất động sản thương mại và dịch vụ.

Các hoạt động lưu trú, thương mại, bán lẻ, khách sạn, văn phòng và dịch vụ hỗ trợ hàng không có cơ hội mở rộng khi lượng hành khách và hoạt động kinh tế gia tăng.

Thứ ba, bất động sản công nghiệp và logistics.

Với lợi thế kết nối hàng không quốc tế, sân bay Long Thành được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa, thu hút doanh nghiệp logistics, sản xuất công nghệ cao và các hoạt động thương mại quốc tế.

Thứ tư, phát triển đô thị theo định hướng kết nối vùng.

Khi sân bay được kết nối với các tuyến giao thông chiến lược, khả năng liên kết giữa Đồng Nai, TP.HCM và các tỉnh Đông Nam Bộ sẽ được cải thiện. Đây là tiền đề để hình thành các cực tăng trưởng đô thị mới, mở rộng không gian phát triển kinh tế và gia tăng sức hút đầu tư cho khu vực.

Đáng chú ý, những khu vực nằm trong hành lang kết nối giữa sân bay Long Thành, TP.HCM và các trung tâm kinh tế lân cận sẽ có thêm cơ hội phát triển trong dài hạn.

Tuy nhiên, tiềm năng bất động sản cần được đánh giá dựa trên tiến độ hoàn thiện hạ tầng thực tế, khả năng khai thác, nhu cầu ở thực và chất lượng quy hoạch từng dự án, thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng từ sân bay.

5. Vận hành an toàn và đồng bộ là yếu tố quyết định thành công của sân bay Long Thành

Theo định hướng của Bộ Xây dựng, việc đưa sân bay vào khai thác khi các hạng mục hạ tầng chưa đồng bộ hoặc các hãng hàng không chưa có đủ thời gian chuẩn bị có thể gây xáo trộn lịch bay, phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ.

Do đó, việc đánh giá toàn diện các rủi ro, xử lý những tồn tại và tổ chức thử nghiệm lại trước khi khai thác thương mại là yêu cầu quan trọng.

Sân bay Long Thành không chỉ là một công trình giao thông quy mô lớn mà còn được kỳ vọng trở thành động lực phát triển kinh tế, logistics và đô thị của khu vực phía Nam trong nhiều thập kỷ tới.

Vì vậy, bên cạnh mục tiêu hoàn thành đúng tiến độ, chất lượng vận hành, khả năng kết nối và sự đồng bộ của hệ sinh thái xung quanh mới là những yếu tố quyết định giá trị lâu dài của công trình này.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *